Jak radzić sobie z depresją?

Jak radzić sobie z depresjaDepresja to najbardziej znane zaburzenie nastroju, jakie diagnozowane jest u coraz większej ilości osób. Depresja może współistnieć z innymi zaburzeniami ale i występować jako odrębna jednostka chorobowa. Zaliczana jest do zaburzeń nastroju ale pojawić się może też w przebiegu chorób somatycznych czy jako efekt niektórych wydarzeń.

Nie mniej jednak wymaga specjalistycznego leczenia, samodzielnie nie jesteśmy w stanie poradzić sobie z depresją.

Jak więc i gdzie szukać pomocy?

Depresja: przyczyny zaburzenia

Przyczyny depresji są bardzo złożone. Autorzy tak zwanego modelu biologicznego oponują za genezą, obejmującą zaburzenia w neuroprzekaźnictwie. Za mechanizm powstawania depresji są według ich odpowiedzialne problemy z przekazywaniem noradrenaliny oraz serotoniny. Ponadto, za powstawanie depresji odpowiada też genetyka: za predysponowane do tego zaburzenia uważa się osoby, w których najbliższej rodzinie występuje depresja lub inne zaburzenia nastroju. Nie bez znaczenia są też czynniki osobowościowe, czyli konkretne cechy charakteru, których posiadanie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na depresję, w tym osobowość lękowa czy unikająca. Ponadto, na depresję można zachorować w wyniku przeżycia jakiegoś traumatycznego doświadczenia: śmierci bliskiej osoby, ciężkiej choroby swojej lub kogoś w rodzinie, rozwodu czy ciężkiego wypadku, wiążącego się z pobytem w szpitalu. Depresję wyzwolić może nawet utrata pracy czy kradzież samochodu.

Objawy depresji i jej wpływ na funkcjonowanie chorego

Głównym objawem depresji jest obniżenie nastroju, co z kolei powoduje wycofanie się osoby chorej z życia zawodowego oraz osobistego. Ponadto, człowiek chorujący na depresję jest smutny, apatyczny, nie ma na nic ochoty ani energii. Nie chce robić planów, widzi przyszłość jedynie w czarnych barwach. W przypadku depresji mówimy też ogólnie o uczuciu beznadziejności, bezradności, unikaniu wyzwań, obwinianiu się o niepowodzenia, co skutkować może myślami, a nawet próbami samobójczymi! Pojawia się tez szereg dolegliwości somatycznych, takich jak bóle głowy, brzucha, problemy ze snem, brak apetytu i wiążąca się z nim utrata wagi. W najcięższych stanach możemy mieć do czynienia nawet z omamami czy urojeniami, częste są omamy węchowe, na przykład odczuwanie nieprzyjemnych zapachów.

Leczenie depresji

Depresja, jako zaburzenie nastroju, które w skrajnych przypadkach prowadzić może nawet do śmierci, wymaga specjalistycznego i wieloaspektowego oddziaływania terapeutycznego. Leczenie powinno obejmować farmakoterapię, czyli przyjmowanie odpowiednich leków antydepresyjnych, przepisywanych przez lekarza specjalistę, w tym przypadku psychiatrę. Działanie leków zauważalne jest po upływie kilku tygodni, maksymalnie miesiąca. Nawet, jeśli zauważamy poprawę, absolutnie nie należy przerywać kuracji ale przyjmować medykamenty zgodnie z zaleceniem lekarza. Zazwyczaj jest to konieczne przez około pół roku. Zwykle sprawiają one, że obniża się nasza szybkość reakcji. Zaleca się więc zrezygnowanie z prowadzenia samochodu w trakcie leczenia lub poruszanie się autem jako kierowca z kimś zaufanym, kto może przejąć nasza rolę, gdy poczujemy się senni. Leki na depresję nie prowadza do uzależnienia, są bezpieczne. Wiele osób chorych poza nimi przyjmuje również przepisane przez lekarza leki nasenne, zwłaszcza przy trudnościach z zasypianiem. Ich przyjmowanie powinno być wyjątkowo ostrożne i zawsze konsultowane z lekarzem. Leki nasenne można łatwo przedawkować i prowadzą one do silnego uzależnienia.

Farmakoterapię powinna uzupełniać pomoc psychologiczna, czyli regularne uczęszczanie na spotkania z psychologiem, który pomoże nam zmienić nasze nastawienie i tym samym: wyjść z depresji. Terapia jest długoterminowa i zazwyczaj trwa jeszcze długo po zakończeniu leczenia farmakologicznego. Istnieje wiele metod prowadzenia skutecznej terapii depresji, w zależności od preferencji danego specjalisty. Wielu psychologów prowadzi terapię w nurcie psychologii dynamicznej. Polega ona na odwoływaniu się do przeszłości i poszukiwaniu momentu, który wpłynął na rozwinięcie się depresji. Częściej jednakże stosuje się terapię w nurcie behawioralno-poznawczym, opartą na zmianie myśli i tym samym zachowani w sytuacji trudnej.

Jak radzić sobie z depresją i gdzie szukać pomocy?

Osoba, która ma depresję zwykle nie zdaje sobie z tego sprawy ani nie dopuszcza do siebie takiej myśli. Dopiero po dłuższym czasie, obserwacji swojego zachowania oraz namowach bliskich udaje się na wizytę do specjalisty, gdzie otrzymuje stosowną receptę oraz rozpoczyna spotkania z psychologiem.

Gdzie więc udać się, gdy poczujemy, że przestajemy panować nad swoim życiem i być może borykamy się z depresją? Przede wszystkim kroki powinniśmy skierować do osoby zaufanej: rodzica, małżonka czy przyjaciółki. Z ich wsparciem łatwiejsze będzie rozpoczęcie leczenia. Warto udać się tez do lekarza pierwszego kontaktu czy od razu do psychologa w celu skonsultowania problemu. Szukać ich można w przychodniach, poradniach, szpitalach, centrach pomocy rodzinie lub centrach zdrowia psychicznego.

Jak pomóc osobie chorej na depresję?

Jeśli zauważymy objawy, które mogą świadczyć o depresji, należy dokładnie obserwować bliską nam osobę i notować, jakie symptomy u niej zauważamy. Jeśli mamy wątpliwości, warto udać się do specjalisty, który przekaże nam najważniejsze informacje o tej chorobie i podpowie, jak postępować z bliską osobą.

Najbliżsi i rodzina osoby chorej na depresję powinni również udać się do specjalisty, który podpowie im, jak postępować z pacjentem i jak mu pomóc. Przede wszystkim muszą zrozumieć, że dana osoba nie udaje: naprawdę jest chora! Nie należy więc jej krytykować ani ganić za jej stan: apatia i brak chęci do działania nie wynika z lenistwa lecz objawów zaburzenia, jakim jest depresja. Być może chory przez pewien czas nie będzie w stanie wykonywać swoich obowiązków domowych czy zawodowych, w wielu przypadkach niezbędne będzie pozostanie na zwolnieniu lekarskim. W tym czasie niezbędne jest wsparcie najbliższych, w tym wspólne spędzanie czasu. Do uzyskania satysfakcjonujących efektów leczenia niezbędne jest uzyskanie zgody pacjenta, chyba, że jego stan zagraża jego zdrowiu i życiu, na przykład pacjent mówi o samobój wie lub miała miejsce próba odebrania sobie życia.

Jak widać, depresja jest poważnym i skomplikowanym zaburzeniem, zwłaszcza, jeśli występuje z innymi chorobami. Nie należy zlekceważyć objawów na nią wskazujących i trzeba szukać pomocy. Z depresji można wyjść, wyleczyć ją i na nowo cieszyć się życiem, każdym dniem i najmniejszym nawet sukcesem.

Autor: psycholog Monika Kornaś