Nadwaga, otyłość - stopnie, objawy, leczenie

Otyłość - nadwagaNaukowcy starają się wyjaśnić zależności między dużą nadwagą, a przyspieszonym starzeniem się komórek i rozwojem chorób, które wcześnie wykryte, zwykle są możliwe do wyleczenia. Już w wieku 40 lat organizm się zmienia, zmniejsza się masa mięśni i wzrasta udział tkanki tłuszczowej. Otyłość to choroba metaboliczna i żywieniowa, w której wzrost tkanki tłuszczowej wykracza poza normalny zakres.

BMI, nadwaga - stopnie

BMI to rodzaj miary: masa ciała (w kg), podzielona przez kwadrat wysokości ciała (w metrach). Zdaniem ekspertów BMI dla osób powyżej 65 roku życia powinno wynosić 24-29 kg/m².

Rozróżniamy trzy stopnie nadwagi:

  • I stopnień otyłości - BMI wynosi 30-34,9 kg/m²;
  • II stopnień otyłości - BMI wynosi 35-39,9 kg/m²;
  • III stopnień otyłości - BMI wynosi powyżej 40 kg/m².

Objawy nadwagi III stopnia

Nadwaga III stopnia na starość zwiększa ryzyko wystąpienia wielu chorób:

  • rak;
  • rak wątroby;
  • zawał serca;
  • nadciśnienie;
  • cukrzyca drugiego typu;
  • kamienie żółciowe;
  • zwężenie tętnic;
  • uszkodzenie stawów.

Rak
Większe prawdopodobieństwo zachorowania na raka obserwuje się głównie w przypadku nadmiaru tłuszczu w jamie brzusznej i jest prawdopodobnie wynikiem zmian hormonalnych. Otyłe kobiety po menopauzie są szczególnie narażone na większe ryzyko zachorowania na raka trzonu macicy, szyjki macicy, jajnika lub raka piersi. U otyłych mężczyzn zwiększone ryzyko dotyczy raka okrężnicy i prostaty.

Rak wątroby
Rak wątroby jest chorobą, która występuje tylko w podeszłym wieku, jeśli chorują młode osoby, to są otyłe. Ryzyko choroby jest większe u osób z nadwagą, bo nadwaga przyśpiesza proces starzenia się wątroby. Jest to proces trudny do odwrócenia nawet pomimo utraty wagi i stosowania zdrowej diety.

Zawał serca
Osoby ze zwężonymi tętnicami wieńcowymi cierpią na ciężkie ataki serca i zawały, ponieważ mięśnie serca są niedostatecznie zaopatrzone w krew i tlen.

Nadciśnienie
Wysokie ciśnienie krwi zwiększa ryzyko choroby niedokrwiennej serca i miażdżycy.

Cukrzyca typu 2
Najczęściej występuje po 40 roku życia, czynniki ryzyka to nadwaga i siedzący tryb życia. Im wyższa nadwaga, tym większa ilość tłuszczu w organizmie, który dostarcza energii kosztem glukozy, co prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi.

Kamienie żółciowe
Wraz ze wzrostem masy ciała wzrasta stężenie kwasu moczowego, co zwiększa ryzyko wystąpienia kamieni żółciowych.

Zwężenie tętnic
Wszystkie badania potwierdzają związek między masą ciała a poziomem trójglicerydów i cholesterolu. Wzrost poziomu trójglicerydów we krwi prowadzi do obniżenia poziomu cholesterolu HDL, a cholesterol LDL przyczynia się do tworzenia płytek miażdżycowych zwężających tętnice.

Uszkodzenie stawów
Z powodu otyłości środek ciężkości ciała przesuwa się, co skutkuje większym obciążeniem całego kręgosłupa i kończyn dolnych. Występuje silny nacisk na stawy biodrowe i stawy kończyn dolnych, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia choroby zwyrodnieniowej stawów, szczególnie stawów kolanowych.

Kiedy nadwagę należy leczyć?

Dobór odpowiedniej terapii nadwagi zależy od stopnia nadwagi i od obecności chorób związanych z otyłością.

  • Odchudzanie nie jest zalecane dla osób z BMI do 30 kg/m², niecierpiących na żadne choroby fizyczne lub psychiczne związane z nadwagą. Należy jednak unikać przyrostu masy ciała;
  • Terapia otyłości I i II stopnia jest wskazana w przypadku współistniejących chorób związanych z otyłością brzuszną i gdy występuje znaczny stres psychospołeczny. Powinna polegać na długoterminowej zmianie sposobu odżywiania i ćwiczeniach fizycznych. Należy dążyć do powolnego i umiarkowanego odchudzania polegającego na trwałej zmianie zachowań żywieniowych. Jest to ważne, aby uniknąć problematycznych wahań masy ciała, ale także dlatego, że należy zmienić styl życia zwiększając własną aktywność fizyczną;
  • Leki i zabiegi chirurgiczne są stosowane głównie w III stopniu otyłości, jeśli istnieją ścisłe do tego wskazania.

Leczenie otyłości - elementy terapii

By skutecznie pozbyć się zbędnych kilogramów warto wziąć pod uwagę:

  • dietę,
  • aktywność fizyczną,
  • lekarstwa,
  • operację.

Dieta w walce z nadwagą
Dobrze zbilansowana dieta z mniejszą ilością tłuszczów i węglowodanów powinna zapewniać wystarczające uczucie sytości. Należy kontrolować stan organizmu stosując diety niskokaloryczne. Skutki uboczne takiej diety mogą obejmować przejściowe wyczerpanie, spadek ciśnienia krwi, wypadanie włosów, zawroty głowy, rozwój kamieni żółciowych i ostrą chorobę pęcherzyka żółciowego. Należy dołożyć starań, aby spożywać posiłki regularnie. Przy niewydolności serca należy pamiętać w swojej diecie o ograniczonym spożyciu soli i płynów, aby zapobiec obrzękom z powodu nadmiernego zatrzymywania wody przez organizm.

Aktywność fizyczna sposobem na otyłość
Wzrost aktywności fizycznej podczas stosowania diety nie musi prowadzić do spadku masy ciała, jeśli redukcji masy tłuszczowej towarzyszy wzrost masy mięśniowej. Jest przydatna, jeśli przeciwdziała utracie masy mięśniowej. Ma duże znaczenie, podobnie jak skład żywności w walce o utrzymanie pożądanej wagi, ponieważ zwiększa przemianę materii. Ma pozytywny wpływ na zdrowie także po zawałach, jednak musi być umiarkowana i odpowiednia do stopnia niewydolności serca. Aktywność fizyczną powinny ograniczyć osoby, u których występuje duszność w spoczynku lub mają problem z nagromadzeniem wody, na przykład w nogach.

Lekarstwa
Ich stosowanie jest uzależnione od przyczyny nadwagi, mogą eliminować patologiczne zachowania żywieniowe i ułatwić utrzymanie zredukowanej wagi. Jednak ich stosowanie powinno być ograniczone, istnieje ryzyko przybrania na wadze po ich odstawieniu.

Operacja
Przeprowadza się ją u osób 18-65 roku życia, które nie cierpią na psychozę lub depresję, cierpią na permanentną otyłość od ponad 3 lat, mają ciężkie choroby współistniejące, a dieta, ćwiczenia fizyczne i leki nie prowadzą do pożądanego efektu.

Terapia otyłości bywa trudna ze względu na predyspozycje genetyczne i mechanizmy regulacji wagi przydatne, gdy pożywienie było trudniejsze do zdobycia. Utratę masy ciała można osiągnąć poprzez zmniejszenie spożycia kalorii i wzrost spalania tłuszczu. Dużo trudniejsze okazuje się utrzymanie zmniejszonej wagi. Organizm posiada własny mechanizm regulacji i kompensuje utratę masy ciała zmniejszając przemianę materii oraz zwiększając uczucie głodu i magazynowanie energii. To może trwać latami i ma na celu ponowne przybranie na wadze.